Công Ty Cổ Phần Tư Vấn Xây dựng Điện 3 - Giải pháp tốt nhất cho lựa chọn tốt nhất
Chọn ngôn ngữ:
Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội Khóa XV, Luật Xây dựng năm 2025 được thông qua và chính thức có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026, đánh dấu cột dấu mốc thay đổi quan trọng trong khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam. Cụ thể, Luật Xây dựng mới sửa đổi theo hướng tinh gọn thủ tục, tăng cường trách nhiệm bảo đảm chất lượng công trình, hoàn thiện cơ chế quản lý dự án và mở rộng phạm vi các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng, qua đó góp phần tháo gỡ các “nút thắt” trong triển khai dự án, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
So với Luật Xây dựng 2014 được sửa đổi, bổ sung năm 2020, Luật Xây dựng 2025 có nhiều điểm đổi mới đáng chú ý, tác động trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước, cũng như hoạt động của chủ đầu tư, nhà thầu và các tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng.
Một trong những thay đổi căn bản của Luật Xây dựng 2025 là chuyển từ phương thức quản lý nặng về thủ tục hành chính sang quản lý theo hiệu quả đầu tư và trách nhiệm của các chủ thể. Phạm vi điều chỉnh của luật được mở rộng, bao quát toàn bộ vòng đời dự án xây dựng, từ chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án đến quản lý chi phí, hợp đồng, quyết toán và quản lý dữ liệu xây dựng.
Cách tiếp cận này góp phần giảm tình trạng chồng chéo thủ tục, đồng thời nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của chủ đầu tư.
Khác với Luật Xây dựng 2014 phân loại dự án chủ yếu theo nguồn vốn, Luật Xây dựng 2025 phân loại dự án theo hình thức đầu tư, bao gồm: dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án sử dụng chi thường xuyên ngân sách nhà nước và dự án đầu tư kinh doanh.
Việc phân loại này bảo đảm sự thống nhất với pháp luật về đầu tư công, PPP và đầu tư, tạo thuận lợi trong việc áp dụng trình tự, thủ tục và cơ chế quản lý phù hợp với từng loại dự án.
Luật Xây dựng 2025 rút gọn các hình thức tổ chức quản lý dự án, đồng thời tăng quyền tự chủ cho chủ đầu tư trong việc lựa chọn mô hình quản lý phù hợp với năng lực và quy mô dự án. So với trước đây, mô hình tổ chức quản lý dự án được thiết kế linh hoạt hơn, giảm tính hình thức và trung gian.
Đây là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đặc biệt đối với các dự án có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp.
Một điểm mới đáng chú ý là Luật Xây dựng 2025 tăng cường phân cấp, giao trách nhiệm cho chủ đầu tư trong công tác thẩm định, phê duyệt thiết kế sau khi dự án được phê duyệt. Cơ quan chuyên môn về xây dựng tập trung vào kiểm soát các yếu tố cốt lõi như an toàn, quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật.
Việc thẩm tra thiết kế chỉ áp dụng đối với các công trình có yêu cầu cao về an toàn, quy mô lớn hoặc kỹ thuật phức tạp, thay vì áp dụng rộng rãi như trước.
Luật Xây dựng 2025 tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý chi phí đầu tư xây dựng theo hướng linh hoạt, phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế. Luật cho phép tham khảo dữ liệu chi phí công trình trong và ngoài nước, khuyến khích cập nhật, điều chỉnh định mức, giá xây dựng theo điều kiện thực tế.
Đối với hợp đồng xây dựng, Luật 2025 bổ sung nhiều quy định quan trọng liên quan đến sự kiện bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản, bảo đảm thực hiện nghĩa vụ hợp đồng và bồi thường thiệt hại thỏa thuận trước. Những quy định này góp phần nâng cao tính dự báo, giảm rủi ro và tranh chấp trong quá trình thực hiện dự án.
Lần đầu tiên, chuyển đổi số trong lĩnh vực xây dựng được quy định rõ trong luật. Luật Xây dựng 2025 đặt nền tảng cho việc ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM), xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý.
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước về xây dựng.
Luật Xây dựng 2025 tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực cấp phép xây dựng. Nhiều loại công trình được mở rộng đối tượng miễn giấy phép xây dựng; nguyên tắc “mỗi công trình chỉ thực hiện một thủ tục hành chính từ chuẩn bị đầu tư đến khởi công” được xác lập.
Quy định này góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư xây dựng.
Có thể thấy, Luật Xây dựng 2025 là bước hoàn thiện quan trọng của hệ thống pháp luật về xây dựng, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện môi trường đầu tư, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Việc kịp thời nghiên cứu, nắm bắt và triển khai các quy định mới của Luật Xây dựng 2025 sẽ giúp các cơ quan, doanh nghiệp và chủ thể tham gia hoạt động xây dựng chủ động thích ứng, bảo đảm tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả đầu tư.
